Faiz Hesaplama Rehberi: Yasal, Ticari Avans ve Temerrüt Faizi (2026)

Borçlar hukuku ve icra-iflas takibatlarında en sık karşılaşılan uyuşmazlıkların başında faiz hesaplama ve işletilecek faiz türünün tayini gelir. Hukuki niteliği doğru tespit edilmeyen bir borç ilişkisinde yanlış faiz türünün talep edilmesi; icra takiplerinde itiraza, davalarda ise faiz talebinin kısmen reddine veya fahiş harç/vekalet ücreti yükümlülüklerine sebebiyet verebilir.

Sayfamızda yer alan faiz hesaplama aracı, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri ile Türk Ticaret Kanunu esas alınarak güncel mevzuat parametreleriyle anlık analiz sunmak üzere geliştirilmiştir.

Tüm Hesaplama Araçları için tıklayınız.

Kıdem Tazminatı Hesaplama aracı için tıklayınız.

1. Faiz Nedir?

Hukuk düzeninde faiz; para borçlarında alacaklının, parasından yoksun kaldığı süre boyunca uğradığı zararın karşılığı olarak kanunen veya sözleşmeyle belirlenen medeni bir semeredir (getiridir). İfa zamanı gelmiş (muaccel) bir para borcunun vadesinde ödenmemesi, alacaklıya asıl alacağın yanı sıra faiz talep etme hakkı tanır.

2. Hukuki İlişkinin Niteliğine Göre Faiz Türleri

Türk hukukunda para borçlarına uygulanacak faiz türleri, uyuşmazlığın taraflarına (tacir olup olmamalarına) ve borcun hukuki sebebine göre temelde ikiye ayrılır:

A) Yasal Faiz (Adi Kanuni Faiz) Nedir?

3095 sayılı Kanun’un 1. maddesinde düzenlenen yasal faiz; taraflar arasında faiz oranı kararlaştırılmamış olan adi (ticari olmayan) işlerde uygulanan temel faiz türüdür. Tüketici işlemleri, kira alacakları, haksız fiilden doğan tazminatlar ve şahıslar arası borç ilişkilerinde aksi kararlaştırılmadıkça yasal faiz oranı uygulanır. Ülkemizde yürürlükte bulunan adi kanuni faiz oranı %31 seviyesindedir.

B) Ticari Temerrüt Faizi (TCMB Avans Faizi)

Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 19. maddesi uyarınca, taraflardan biri veya her ikisi için ticari iş niteliğinde olan borç ilişkilerinde alacaklı, adi yasal faiz yerine TCMB ticari avans faizi talep etme hakkına sahiptir. Faturalı alacaklar, ticari şirketler arasındaki sözleşmeler, cari hesap alacakları ve kambiyo senetlerinde (çek, bono) avans faizi tatbik edilir. TCMB tarafından belirlenen güncel avans faiz oranı %38,75, reeskont iskonto faiz oranı ise %39,75 olarak uygulanmaktadır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

C) Reeskont Faizi Nedir?

Reeskont faizi, genellikle ticari senetler, krediler veya kıymetli evrak gibi finansal evrakların nakde dönüştürülmesi durumunda uygulanan bir tür faiz türünü ifade eder.

3. Faiz Nasıl Hesaplanır?

Faiz hesaplama formülü gün ay ve yıl şeklinde değişkenlik gösterse de genellikle

Günlük Faiz = (Anapara / 100) x (Faiz Oranı / 365 [360 esas alındığı hallerde 360] ) x Gün formülü ile hesaplanmaktadır. Yukarıda yer alan faiz hesaplama aracı da aynı formülü kullanmaktadır.

4. Faiz Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?

Sitemizde yer alan faiz hesaplama aracı, faiz türü fark etmeksizin kendi gireceğiniz faiz oranını, ana parayı ve ödeme tarihi ile dilediğiniz son gün tarihini bütün girdi olarak alıp, matematiksel formül ile anlık hesaplamanızı sağlayan bir araçtır.

Faiz Hakkında Bilinmesi Gereken Önemli Hukuki Kurallar

Faize Faiz Yürütme Yasağı (Mürekkep Faiz Yasağı): Türk Ticaret Kanunu m.8 ve TBK m.121/son gereğince kural olarak geçmiş günler faizi için yeniden temerrüt faizi yürütülemez (mürekkep faiz uygulanamaz). Cari hesaplar ve kambiyo senetlerindeki çok sınırlı istisnalar haricinde faize faiz işletilmesi kanunen yasaktır.

Kısmi Ödemelerin Mahsubu (TBK m.100): Borçlu kısmi bir ödeme yaptığında; borç verenin rızası veya mahsup bildirimi olmadıkça bu ödeme öncelikle işlemiş faiz ve masraflara mahsup edilir, kalan kısım ana paradan düşülür.